Hippies op het Zandpad

In de jaren ’70 kreeg Amsterdam te maken met een fikse leegloop. Landelijk was in, de grote stad was uit en bouwvallig en vies bovendien. De arbeiders werden weggelokt naar groeikernen als Purmerend en Hoorn, en artiesten (muzikanten, schrijvers, schilders etc) weken uit naar pittoreske huisjes in de Beemster of Broek in Waterland, of nog beter, het vlakbij het Gooi gelegen plassengebied onder de stad. Alle artiesten? Nee, veel toneelspelersters bleven in de vieze, oude stad, samen met de hippies, tasjesdieven en junks, om de simpele reden dat ze daar elke dag werkten. Sylvia de Leur had het het slimst bekeken; zij verhuisde rond 1970 naar een nieuw adres, midden in Amsterdam en toch soort van landelijk: het Zandpad. Een doodlopend pad dat half verscholen langs de “slurf” van het Vondelpark ligt, hoewel het Zandpad al op 17e eeuwse kaarten voorkomt en dus minstens twee eeuwen ouder is. Het is geen straat waar je toevallig doorheen fietst, dus was ik verrast toen ik zag wat voor mooie aparte on-Amsterdamse huizen er staan. Maar in welk van die huizen zouden Sylvia & gezin hebben gewoond?

Nummer 2c, de Orangerie? Eind 19e eeuw gebouwd.

Of nummer 3, het Tuinmanshuis? Ook mooi.

Nr. 3a in ieder geval niet, dat was een rouwcentrum.

Iets verscholen schuin achter 3a ligt nummer 4, het Tuinhuisje.

Prachtig! Maar valt natuurlijk ook af. Nummer 5, ooit Huishoudschool, vanaf de jaren ’70 jeugdherberg. Dan komt er wat nieuwbouw en helemaal aan het eind, bijna bij de Vondelbrug, zien we…

Nummer 7. Laatst nog voor 4,5 miljoen te koop gezet. Nah, veel te groot en te duur, toch? Hoewel, in de jaren ’70 en nog in niet gerenoveerde staat…

Laten we er een krantenartikel uit 1973 bijhalen met een mooie beschrijving van het huis en het pad: “Het bijna onvindbare, hobbelige, smalle keienpad wordt van het park gescheiden door een hek. Aan de andere kant van het pad ziet de wandelaar rouwkamers, verveloze garagedeuren, verzakte duistere panden, zodat je denkt: waar kom ik in vredesnaam terecht? Tenslotte helemaal aan het eind, een tikje inspringend een juweel van een huis, begroeid met klimplanten en barstensvol romantiek. Van de zomer zaten gemoedelijke hippies op de ouderwetse witgeverfde bank in haar voortuin.” Helemaal aan het eind? Dan vallen orangerie, tuinmanshuis en tuinhuis dus af. Zou het dan toch het herenhuis op nummer 7 zijn? Zelfs op de foto anno nu staat er een wit bankje voor. En precies tussen het youth hostel (nu StayOkay) en de bunker onder de Vondelbrug gelegen moet het er in die tijd hebben gekrioeld van de hippies. In 1971 was er flink wat werk van gemaakt om ze van de Dam naar het Vondelpark te krijgen, waar men glansrijk in slaagde, iets té goed zelfs, en met medeneming van de bijbehorende dealers en andere criminelen. Ik vraag me af hoe lang Syl die hippies nog gemoedelijk op die bank heeft laten zitten…

P. S. Ik had Peter v. A., zelf markant Amsterdammert en groeide in de buurt op, gevraagd of hij me iets kon vertellen over Sylvia en het Zandpad: “Zoon Marino zat bij mijn beste vriend op school en in het Vondelpark demonstreerde hij zijn kunsten op het gebied van messenwerpen, wat hij aardig beheerste. Sylvia heb ik ook een paar keer gezien, ze was in werkelijkheid veel mooier dan op televisie, het was echt een beauty.” Bedankt Peter!