Tag: aart gisolf

Nucleaire stofdoek

Net als in de jaren tachtig werd er begin jaren zestig volop gedemonstreerd tegen kernwapens. Menig cabaretier sprong dan ook op de rijdende trein met een antikernwapennummer. Niet Lurelei, daar was het nooit zo simpel en zwartwit; zij kwamen op de proppen met Sterke Armen, waarin Sylvia aan sit-down demonstraties meedoet omdat ze het lekker vindt door de sterke arm weggesleept te worden. In tegenstelling tot in de jaren tachtig had men in de jaren ’50/’60 nog geen duidelijk idee van wat nou écht de gevolgen van een kernbom waren. Men werd geleerd onder de tafel te gaan zitten en zo. De Engelse film The War Game (1962) veranderde dit; hier zag men voor het eerst (geacteerd dan) de vreselijke effecten niet alleen van de explosie, maar ook van de radioactieve straling. Student medicijnen Aart Gisolf zag de film in Engeland en besloot met twee vrienden een soortgelijke film te maken om de Nederlanders voor te lichten. Dat geen van allen ooit gefilmd had mocht niet deren. Het bleek moeilijk om verschijnselen als straling en fallout uit te beelden; ze probeerden wat met een fotomodel die d’r net gekamde haar bij een waterstraal hield, en voor fallout kwam iemand op het geniale idee om een stofdoek uit te laten slaan. Dat kon Aart z’n vrouw wel doen, die was tenslotte  “cabaretière”. En zo geschiedde het dat Sylvia op een zomerdag in 1966 haar tweede filmrolletje ooit speelde…

Dwz, tweede filmrolletje als de film ooit was afgemaakt; na vier jaar sporadische filmactiviteit gooiden de drie de handdoek in de ring. Dankzij het stofdoekshot weten we nu wel dat Sylvia op dat moment op Westermarkt 12 woonde (die muurankers zitten er nog steeds), waar nu dagelijks duizenden toeristen staan te wachten om het Anne Frank-huis in te mogen… niet wetend dat ze gewoon pal voor het Sylvia de Leur-huis staan!

Sylvia, Westermarkt

Hier een mooie Andere Tijden over de film die niet kwam:

https://anderetijden.nl/programma/1/Andere-Tijden/aflevering/440/Atoombom-op-de-Dam

Aart & the Gisolfs

Sylvia vertelt in haar boek hoe ze als klein meisje het viooltje dat ze van haar vader (violist/ bandleider Tonny de Leur) kreeg, stiekem stuksloeg en de brokstukken verstopte. Één de godganse dag toonladders oefenend muzikant in huis vond ze wel genoeg. Toch leerde ze zichzelf een paar jaar later in haar acrobatentijd een beetje altsax spelen, als onderdeel van de act. Ik vraag me af of ze ooit wel eens samen met haar man, jazzmuzikant en latere TV-dokter Aart Gisolf, thuis een potje jazz heeft staan jammen. Aart speelde behalve saxofoon ook fluit, basklarinet en contrabas, hij kwam uit een muzikaal nest (“Als je bij ons thuis maar twee instrumenten speelde gold je eigenlijk als onmuzikaal”) en werd in 1960 door een piepjonge Paul Verhoeven gevraagd om de muziek te verzorgen voor zijn eerste film Één Hagedis Teveel. Er was één catch: het moest binnen drie dagen af zijn.
“Toen ik de technische mogelijkheden eens bekeken had, dacht ik plotseling dat ik eigenlijk best zelf alles na elkaar kon opnemen.” En zo geschiedde, en werd Één Hagedis Teveel de eerste in NL door één muzikant overdubbenderwijs opgenomen soundtrack ooit.

(Ja, ik weet dat je die gele marker bij Delpher ook uit kan zetten ;))

“Daar stond ik dan bij de eerste opname, bibberend van de zenuwen in de kale lege studio. De twee technici zaten met cynische gezichten te wachten op wat er komen zou. Nu, ik kan je wel zeggen, het ging volkomen de mist in. Het was een complete nachtmerrie. Het was erger dan mijn kandidaats. Zo ging het de hele morgen door. En toen lukte het plotseling. Na de lunch ging het opeens. Toen ik mijn laatste instrument weglegde en opkeek naar de geluidskamer zag ik daar twee stomverbaasde gezichten. Ze zaten daar allebei met opgestoken duimen naar me te zwaaien.” (Telegraaf, 1960)

Het resultaat mag er inderdaad wezen. Cool en minimalistisch, helemaal in de nouvelle vague-stijl van de film, doet de muziek een beetje denken aan Art Blakey’s Des Femmes Disparaissent (toevallig grote favoriet in huize DeLeurean). De film zelf is ook mooi, met glansrol voor Hermine Menalda die het bij deze ene film liet. De complete cast bestond dan ook uit Leidse studenten; Sylvia komt er niet in voor, die is nooit student geweest. Ja, aan de School of Hard Knocks.