Hé kijk, een Bantzinger

Sylvia de Leur getekend door Cees Bantzinger. Aan het jaartal te zien speelde ze op dat moment in Hé Kijk Mij Nou; dat hij met een paar lijntjes Sylvia perfect weet neer te zetten bewijst dit screenshot van de tv-bewerking ervan:

Behalve dat Sylvia in Hé Kijk Mij Nou een veeleisende dubbel(-hoofd-)rol speelde, voerde ze ook nog een virtuoze tapdans uit met kauwgum aan d’r schoen, volgens sommige recensenten het hoogtepunt van de show.

Cees Bantzinger (1914-1985) was in de jaren ’40/’50 een bekend illustrator die, net als illustere collega’s als Eppo Doeve en Jo Spier, veel voor tijdschriften werkte in de tijd dat ze nog meer tekeningen dan foto’s afdrukten. Hij had een voorliefde voor toneel én voor vrouwen, en tekende vaak tijdens voorstellingen; zijn (tweede) vrouw Jetty Paerl was zangeres en had ooit de eer het allereerste lied op het allereerste Eurovisie Songfestival te zingen.

Portret & zelfportret Cees Bantzinger
Jetty Paerl

Maar ver daarvóór had Jetty al nationale faam verkregen als “Jetje van Radio Oranje”; in WOII zong ze vanuit Londen anti-naziliederen als Op De Hoek Van De Straat Staat Een NSB’er. Hoewel Cees Bantzinger ook in het verzet actief was, achtervolgde een onbezonnen misstap hem tot in de jaren ’80 en een tragisch einde, zoals te lezen valt in zijn biografie:

Biografie

Vervlogen verrekijk

Hoewel er veel oude televisie bewaard is gebleven – en op te vragen bij Beeld en Geluid – zijn er minstens evenveel programma’s voor eeuwig in de ether vervlogen. Sylvia heeft bijvoorbeeld haar “hit” Sto Mpazari een aantal keren op TV opgevoerd, maar er is geen bewegend beeld meer van te vinden. Hier nog meer vervlogen verrekijksels:

Kwets-Uur, zo te zien parodie op Zoishettoevalligooknogeseenkeer, 1965
Meter maids Sylvia en Simone Rooskens in Kwartetten, 1966
De Waarheid En Niets Dan De Waarheid, 1966. Dienstmeisje Sylvia hoefde hier niet veel meer te doen dan zich te laten wurgen en dood te liggen (deed ze niet al te best volgens 1 recensie!)
Een Koekoek Op Het Nest, met Do van Stek, 1966. Alweer dienstmeisje?
De Mikado, 1967. Is wel bewaard gebleven maar wordt niet vrijgegeven wegens muzikale rechten (verwarren ze Gilbert & Sullivan die al honderd jaar dood zijn misschien met Gilbert O’ Sullivan?)
Doe toch je best! Sylvia als hysterische schooldirectrice in Het Dagboek Van Joop ter Heul (1968), wel op plaat, niet op video.
De als “Lurelei-strip” aangekondigde serie Rust Noch Duur, 1969.
Kerstengel in De Wonderlijke Wereld van Drs. P, 1970. In het pas verschenen nieuwe Drs. P Jaar- en Bewaarboek Leve Onze Goede Czaar! wordt kwade opzet vermoed achter de verdwijning van de drie Drs. P-shows die de NCRV in de jaren ’60 uitzond, maar deze VPRO-show is ook van de aardbodem verdwenen.

Tenslotte noemen we nog ff de in 1969/70 spraakmakende improvisatieshow, simpelweg Improvisaties geheten. Jaja, zelfs De Lama’s deed Sylvia al dertig jaar eerder. Helaas niet alleen geen bewegend beeld maar zelfs geen stilstaand beeld van gevonden…

Tante Syl

Hoewel Sylvia niet graag zong speelde ze vanaf midden jaren ’70 steeds vaker in musicals; de musical Hé, Kijk Mij Nou werd in 1979, na een jaar van live-opvoeringen, omgebouwd tot TV-serie. Ik ben niet zo héél erg gek van dit soort produkties, maar het is leuk om Sylvia hier aan het werk te zien in haar dubbelrol als rijke flamboyante weduwe Caroline Duwaard én muizig huissloofje Stien Troost. De typetjes doen me meer dan een beetje denken aan die van Hetty Heyting kort daarna in de prachtserie De Familie Knots; Oma Knots en natuurlijk Tante Til (zelfs de jurk is precies hetzelfde!). Let in het Stien Troost-stukje ook ff op hoe routinier Sylvia een kandelaar omver loopt en zich er uit improviseert!

Snerp!

Volkskrant, 1962

“…het mollige meisje Sylvia de Leur, dat een stemmetje heeft dat een mens door merg en been snerpt”, aldus een krant in 1962, toen Sylvia net bij Lurelei was begonnen. Ze was nog maar amper bekend maar het leek of haar stem al een paar stappen voor haar uit snerpte; het snerpen zou al snel een handelsmerk worden. Persoonlijk vind ik dat Sylvia een heel mooi stemgeluid had, je moet er alleen wel naar zoeken tussen het gesnerp door. Net als haar uiterlijk heeft haar stem iets exotisch, iets Oost-Europees. Als ze zacht praat of in haar lage register zingt hoor je het; helaas moest ze meestal hard praten en hoog zingen.

Volkskrant, 1962

Getergd door het snerpstempel zong Sylvia niet graag, en dus heeft ze weinig platen gemaakt. Jammer want in het vluchtige theatervak is een lied, een hit, een van de weinige wegen naar onsterfelijkheid. Jenny Arean, Gerard Cox; ze kunnen nog zo veel gedaan hebben, wij kennen ze van Vluchten Kan Niet Meer en Broekje In De Branding. Zonder gedenkwaardige liedjes vervliegen al Sylvia d’r toneelprestaties, al deed ze nog zo d’r best, en ze deed altijd d’r best. Één van de weinige liedjes die ze opnam heette trouwens Doe Toch Je Best! Het is Sylvia op haar allersnerpendst, als schooldirectrice in de tv-versie van het Dagboek Van Joop ter Heul (1968). Het nummer heeft een mooie ragtime-achtige sfeer (oorspronkelijke versie heet Deep Down Inside uit de musical Little Me, waarvan het boek door Neil Simon was geschreven die later Last Of The Red Hot Lovers schreef, het eerste theaterstuk waar Sylvia in speelde, maar dit terzijde!)