Binding an

Melle als jonge anarchist, 1925

Een van de kleurrijkste maar ook meest dwarse kunstenaars van de afgelopen eeuw heette Melle. Als een punk avant la lettre koos hij er voor alleen z’n voornaam te gebruiken (en hij had nog wel de prachtige achternaam Oldeboerrigter!). Zoals punkbands hun kansen op commercieel succes saboteerden door veelvuldig gebruik van fucks en andere schuttingwoorden, maakte hij zijn schilderijen onverkoopbaar door ze vol te plempen met fallussen in alle vormen en groottes. Hij moest niks hebben van stromingen en clubjes en werd daarom jarenlang genegeerd door de “kenners”. Hij was dan ook al vanaf zijn jeugd (jaren ’20) anarchistisch ingesteld; maakte spotprenten voor het “opruiende blad” De Moker en was met een gitaar over zijn schouder te vinden op de door het blad georganiseerde velddagen. Na decennia schilderen werd hij tenslotte omarmd door de jaren ’60-generatie die in hem een soort moderne Jeroen Bosch zag.

Christofoor (Melle, 1958)

Ischa Meijer, groot fan, vroeg Melle in 1974 te gast in zijn TV-programma Om Met Ischa Te Spreken; de andere twee gasten waren Hans van Mierlo en Sylvia de Leur. “Drie mensen die u zonder dit programma waarschijnlijk nooit bij elkaar gezien had”, aldus Ischa. Maar als men Melle en Sylvia vóór dit programma nog nooit samen gezien had, zou dat na dit programma zeker veranderen. Gaandeweg het gesprek ontstaat er een klik tussen de oude doorgroefde kunstenaar en de jongere actrice. Ze herkennen iets in elkaar, geen wonder want ze hebben veel overeenkomsten: eenvoudige komaf, lang hard gewerkt voor ze succes kregen, soort van outsiderstatus. Als Syl het heeft over haar onzekerheid op het toneel vanwege haar autodidact-zijn reageert Melle: “De knapste jongens op het toneel, die ken je eraf vegen! Wat jij doet, daar hebben we binding an, en die jongens die Shakespeare honderden keren doen, daar hebben we toch geen binding an!”

Het jaar daarop, na de tragische dood van Sylvia d’r zoon, verdiepte de vriendschap zich. Sylvia schrijft in haar boek: “Melle pakte me bij mijn schouder en kondigde aan dat hij elke zondagochtend bij me langs zou komen, “en ik wil dat je koffie voor me zet”. Hij wist dat ik anders niet uit mijn nest zou komen. Iedere zondagochtend kwam hij aanfietsen, met zijn mooie schilderspet en zijn corduroy jasje. Aan de bar in onze keuken zaten we urenlang koffie te drinken en te praten over de vraagstukken des levens.” Helaas zou Melle amper een jaar later bezwijken aan een hartaanval. Het gebeurde tijdens een etentje met vrienden, waaronder Sylvia. Na zijn dood is de ster van Melle blijven rijzen en zijn er ettelijke boeken verschenen en vele exposities geweest. Maar zoals hij bij Ischa zei: “Ik wil helemaal niet rijk zijn, want daar doe je niks mee. Je ken toch niet de hele dag gaan zitten eten of in allemaal auto’s gaan rijden. En ik wil ook niet geld opstapelen, want dan heb de bank het geld en ik niet. Ik wil alleen altijd 25 gulden in m’n zak hebben, en ik wil schoenen kunnen kopen wanneer ik dat wil. En niet bang zijn voor de huisbaas, niet bang zijn voor de gasrekening, en meer wil ik niet.”

Plaats een reactie